Sangkol


LA
BARAMPA tellasan, Marham ta’ entar dha’enja. Lebbi tello tellasan la oreng rowa tadha’ matao roba maske ka taretanna dibi’, acora’ amosowa ban sengko’. Saongguna sengko’ ta’ perna atokar talebat padhana reya. Asabab kar-atokarra sataretanan bila parlo ta’ kera ka sapa. Ta’ kera laju ka oreng laen menta bantowan. Paggun ka oreng se semma’, ka tan-taretanna, ka la-bala. Mon gun coma makaadha’ napso ban angko, odhi’ ta’ kera senneng salanjangnga. Posang ka bara’ ka temor, dunnya arassa sempet. Badhana coma atokar malolo ban ga-tatangga ta’ nemmo akor. Melana dhari jareya sengko’ ngarte, maske la abit Marham se ta’ dha’enja, sengko’ paggun nganggep taretan.

Marham rowa cora’ peggel talebat ka sengko’, bila nemmo e jalan gun coma se ta’ ngacar. Pangabassa tajem, e matana peggel talebat raja. Tape sengko’ mabiyasa, sabab sengko’ ta’ sala gun coma Marham se makaadha’ napsona. Pekkeranna se berse e saba’ e budhi. Oreng rowa paggun kowat neggu’ angkona. Bila gengsi badha e adha’ ta’ kera nemmo ranta parembagan.

Sela sengko’ alako gabay neng dhiya; mangantane ana’ bine’ ban bakalla, Marham paggun ta’ nyongop. Ban pole sengko’ arassa todhus ka reng-oreng, biyasana rowa taretan entar mon badha taretanna apot-repot. Teppa’ ka se Marham laen, kedhi’ sengko’ esanggune ta’ ngonjang ban tatangga. Ongguna sengko’ toju’ ka roma, keng taretan rowa se ta’ nemmone ka sengko’. Ate arassa talka, atabuyan.

Tape sengko’ paggun ta’ arassa peggel, sapa tao Marham e budhi are bisa aoba pekkerra ban ambu nganggep moso ka sengko’. Keng ella, arassa ta’ kowat lakar bila epekker ros-terrosan. Tape baramma pole, areya banne pangaterrona sengko’. Sakeng taretan rowa se ta’ kowat ngampet napsona, atoro’ cacana binena. Ano bila mate, gun coma binena se ngosonga, ta’ kera ta’ paggun ka sengko’ emo’na. Dhu gi’ se anyama manossa paggun parlo ka laenna, apapole ka teretanna. Dhu, ta’ mekker sakale taretan rowa.

Ana’ bine’ sengko’ ta’ ebagi entar kona Marham, melana perna entara pas esoro mole, ela’-pancella’e. Ella, le-moleyanna Hamida nanges dha’enja. Iya arapa, ta’ romasa ja’ Hamida ponakanna dibi’. Senga reng laen pantes. Mon lakaran ngoso’ ka sengko’ tang ana’ ta’ usa pamelo-melo. Gun-onggunna jaman ka budhi tamba rosak, mangkana ta’ sakone’ atokar sataretanan polana masala kene’ enga’ reya.
***
Eppa’ la lebbi sataon ta’ bisa manjeng, ros-terrosan tedhung e attas lencak. Badanna sake’ la lebbi dhutaon satengnga. Ra’-ora’na leca’ ta’ akadiya lamba’. Eppa’ se ta’ bisa jaga dhari lencak molae labu e jeddhing. Molae jareya are-arena eppa’ elebadi kalaban agentang e attas lencak. Sengko’ ros-terrosan ngelae bila akemme ban atae, dhang-kadhang Marham keya dhateng kaangguy aladin eppa’. Sengko’ ban Marham coma ana’na eppa’ dhuwa’an, tadha’ pole. Mangkana e bakto sake’na eppa’ reya, sengko’ ban Marham kodu ganteyan aladin.

E bakto-bakto padhana jareya e temmo estona ana’ ka oreng towa. Mon e bakto reng towa sehat ana’ katon ta’ esto, tape bila la sake’ ekarassa ka ate se paleng dhalem. Tadha’ ana’ se ta’ esto ka reng towa saongguna. Sabaligga, kabbi reng towa paggun esto ka ana’na. Mangkana sengko’ ban Marham aladin eppa’ kalaban sabbar, pola-pola reya jalanna sengko’ mabali copa. Males paberri’na reng towa se molae sengko’ kene’ sampe’ dibasa. Maske saongguna tadha’ se bisa males ka paberri’na ban tolossa reng towa.

Eppa’ sake’ marena peleyan kalebun, ontong callon se eteggu’ eppa’ mennang. Maske marena jareya eppa’ sake’ sampe’ sateya. Bannya’ oreng se nyangka eppa’ sake’ ecapo’ elmo celleng polana eppa’ oreng se kowat ngorenge kalebun. Daddina bannya’ se ta’ senneng, lebbi-lebbi oreng se kala.

”Mon gun coma labu e jeddhing ta’ kera kose ataonan sake’na, apapole orengnga ta’ potong,” oca’na Man Mursid ka sengko’.

”Neka pon dhari Allah, Man,” sengko’ ajawab.

”Iya mon polana dhari Allah. Tape gun coma labu sakone’ pas kose taonan ta’ enneng jaga.”

Padhana jareya sangka’anna oreng ka panyake’na eppa’. Amarga sengko’ tako’ ngarane oreng ban-saromban daddina sengko" laju epayakin tang ate, ja’ sake’ jareya dhari Allah.

Sateya sengko’ ta’ apekker apa-apa pole salaen baramma cara eppa’ kodu baras. Ngaleleng sengko’ ban Marham nyare bukona tamba, pa’-dhapa’ ka roma sake’ Sorabaja. Tape paggun eppil se eberri’ dokter katon ta’ nyokot, gun bannya’ abi’na ka pesse. Maske ta’ sabarampa etembang paberri’na eppa’ molae lamba’. Apapole molae embu’ seda, ya eppa’ se nanggung kakanna sengko’ kadibi’an. Pojur se embu’ la tadha’ Marham la abine, daddina eppa’ ta’ berra’ parana. Kowat ekadibi’i.

Molae embu’ tadha’, eppa’ aoba dhari biyasana. Iya sengko’ ngarte ka kabadha’anna eppa’. Molae jareya eppa’ seggut maenga’.

”Senga’ sataretanan ta’ olle atokaran, apapole gun coma masala kene’, bila parlo paggun ka taretanna.”
***

Teppa’ malem Juma’at manes, eppa’ noro’ embu’. Reng-oreng bannya’ se adhatengngan ka roma. Sengko’ ta’ nanges, gun coma bine ban ana’ bine’ se nanges ros-terrosan. Marham ban sengko’ padha mera mata, melana la bannya usahana sengko’ nyare tamba. Tape nyaba paggun ta’ bisa epanyorot. Manossa gun coma bisa usaha, salebbina Pangeran se nantowagi. Eppa’ ekoburragina e tanana dibi’na, apolong ban kae ban nyae. Pessenna eppa’ lakar bila seda soro kobhurragi e tana roa.

”Cong, mon sengko’ la tadha’, sengko’ saba’ e tana bara’ lao’ ro ya, olle apolong ban kaena ban nyaena ban olle ta’ sara bila ba’na entara ka sengko,” oca’na eppa’ re-lere. Atena sengko’ tamba talka.

Teppa’ pokol petto’ laggu eppa’ esaba’ ka tanana se bara’ lao’. Tape sakone’ se noro’, ta’ padhana se entar ka bengko lem-malem. Iya gun coma Man Nasir se noro’, melana jarowa keyaji ban se maca’a talekken. Sabban malem bannya’ oreng se entar a tahlil ka roma.

Samarena pa’polo are, sengko’ ban Marham nantowagiya sangkolan dhari eppa’. Sengko’ ta’ ngangguy elmo faraid tape ebagi sama rata. Tape teppa’ ka bagiyanna tana se bara’ lao’ jarowa ekaandhi’ sengko’, melana jareya oca’na eppa sabellunna seda.

”Cong, jarowa tanana se bara’ lao’ kala’ ba’na. Dina ale’na berri’ se lebbi kene’ e temor dhaja,” oca’na eppa’ malem rowa.

Dhari jareya Marham ta’ narema polana bagiyanna lebbi kene’ tanana dhari andhi’na sengko’.

”Mon padhana jareya ta’ adil nyamana, ba’na olle se lowas, sengko’ olle se cope’,” oca’na Marham mendhar mowana.

”Iya kan la jareya oca’na eppa’, Le’, ban polana sengko’ se towa’an.”

”Tape se aladin eppa’ bakto sake’ kan ta’ coma ba’na?”

”Iya sengko’ ngarte, tape reng towa tanto lebbi ngarte.”

Tape banne jareya se madaddi Marham ta’ nyapa ban ta’ entar dha’enja. Namong teppa’na badha oreng se melleya tana jarowa ta’ ebagi ban sengko’.

”Dhu egabaya apa tana, ta’ laju ejuwal,” oca’na Marham ka sengko’.

”Ta’ gampang ajuwal tana. Apapole tana sangkol,” jawabba sengko’.

”Apa bidana ra tana sangkol ban tana biyasa?”

”Iya bida, tana sangkol reya se daddi palantarana nyambungnga oreng se odhi’ ban oreng se la mate.”

Abasanna Marham acora’ maceya, akadiya ta’ partaja ka oca’na sengko’.

Dhari masala kene’ jareya Marham laju ta’ nyongop dha’enja, maske la tellasan paggun ta’ entar. Ta’ ngarte ja’ sengko’ reya taretanna. Ka gabay-gabayya sengko’ laju ta’ entar keya, enja’ arapa’a. Ta’ enga’ ja’ aba’na gi’ parlowa ka taretan.
***

Tana-tana e dhiya reya’ la bannya’ se ejuwal ka investor, kabannya’an tana ekagabay tamba’na odhang. Ban se daddi marepot reya, pas kalebun ban rat-aparat daddi pangadha’. Mon badha oreng lowar se melleya tana jareya nyoro ka kalebunna kaangguy nyare tana se ejuwala. La reng-oreng bannya’ se ejuwal tanana, menangka epaorop pesse se laju sadebbuk.

Iya, kalebunna ban rat-aparat keya se sala, daddi pangadha’. Sengko’ la perna ngoca’ ja’ tana reya ja’ juwal ban-saromban, apapole tana sangkol. Melana tana sangkol reya se bisa madhateng musiba, bisa gun coma ejuwal ban-saromban. Asabab tana sangkol reya palantarana nyambungnga se odhi’ ban se mate. Melana dhari jareya ta’ olle ejuwal ban-saromban.

Sabab dhari bannya’na tana jareya, Marham noro’ daddi pangadha’na oreng se ajuwala tanana. Mangkana rowa, menta tana se bara’ lao’ kaangguy ejuwal keya, maske ta’ ebagi ban sengko’.

Marham reya orengnga ngala’ sakarebba, ngala’ leburra dibi’. Ta’ apekker baramma na’potona mon pas tana jareya ejuwal ka oreng laen. Poy-kompoyya pagi’ agabaya bengko dhimma. Mon laju pesse se badha e pekkeranna, iya tolos ta’ kera gellem ranta, urusan odhi’. Dhari jareya sengko’ paggun ta’ magi ka Marham teppa’na Marham menta ka sengko’ kaangguy ajuwal tanana.

”Ella, tana jareya ta’ kenneng juwal ban-saromban,” sengko’ seggut maenga’ ka Marham.

”Kan sa melle ngangguy pesse, ta’ menta tana parcoma?” oca’na ka sengko’.

”Maskena, pesse reya lekkas tadha’na, ta’ kera sampe’ ka na’poto.”

Marham tamba peggel ka sengko’. Sampe’ sateya polana jareya se laju ta’ entar-entar dha’enja. Laju katon ta’ nganggep taretan ka sengko’. Tape sengko’ paggun kowat, tana reya ta’ olle ngalle tanang ka sapa’a bai.

Gappora, 2020


*Rofqil Junior laher e Polo Giliyang tor santre PP Nasy’atul Muta’allimin Gappora Temor, Gappora, Songennep. Sanonto ngabdi e MTs Nasy’atul Muta’allimin Gappora.

*Carpan kasebbut terbi’ e Jawa Pos Radar Madura, edisi 19 April 2020.

Post a comment

0 Comments