Bâjing Tana


Bâjing Tana

 rѐng lakѐ’ ka roma. Asongodhân. Kolѐ’en potѐ. Ngangghuy kalambhi celleng. Aca-caca bi’ emma’. Engko’ ѐberri’ pѐssѐ. Soro kalowar mellѐ jhâjhân. Engko’ ta’ enâ’. Keng pagghun ѐpaksa. Emma’ aghighir. Engko’ sangghu ta’ ani’ tѐngka.

Cong, sѐnga’ jhâ’ beng-tambeng!”

Ollѐ sabulân orѐng jiyâ âteng polѐ. Engko’ ѐjhuluwi pѐssѐ. Bi’ engko’ ѐbuwâng. Engko’ tako’ pѐssѐna haram. Can tang eppa’, orѐng sѐ kolѐ’en potѐ dhujân nom-ѐnoman. Dhujân maѐn rѐng binѐ’. Engko’ aburu polѐ. Ѐntar ka tanѐyan. Orѐng jiya anyama Totok. Engko’ soro ngoca’ Nom Totok bi’ emma’. Emma’ ta’ toman abit bââ ѐ roma. Sѐ molѐya kahâng lebbi âri sabulân. Engko’ ta’ tao apa sѐ ѐkalako emma’. Atanya ghun ѐjâwâb, ”Kakѐ sakola pabhener ghâllu.’ Rѐken engko’ sakola ta’ bhener ngara.

Mara bilâ kakѐ sѐ bisa narѐma’a engko’?cacana Nom Totok neng lѐncak tamoy.

Dhina pasabbhâr ghâllu. Nantos tang ana’ ani’ lako.”

Ta’ osa alako. Alako neng tang kennengan bhâi,cacana polѐ.

Ella dhina ta’ osa. Ma’lѐ tang ana’ tao rassa lako ka lowar.”

Ѐman rapa, Lѐ’.” Ghân jiyâ taâ’ caca polѐ sѐ engko’ kѐing. Kabhuru ѐntar ka romana Mu’i. Neng issa bââ rѐng akompol.

Tanѐyan rammѐ. Kabânya’an rѐng tanѐ. Mu’i, tang kanca neng SMP. Emma’en alako ka Mekka noro’ anomma. Koca’en Mu’i, emma’en ta’ toman ngèrѐm pѐssѐ. Mu’i sampѐ’ ta’ ngako jhâ’ ani’ emma’ sѐ bââ neng Mekka.

Mu’i oi’ kauwâ bi’ eppa’en. Eppa’en rѐng tanѐ. Satѐya eppa’en Mu’i sѐ dhâddhi pangaâ’. Bââ caca aѐng korang. Aѐng ta’ metto neng sombher. Tanѐna dhâddhi kerrѐng marghâna taâ’ aѐng. Ojhân ta’ ghellem âteng. Sѐ mѐnta ojhân, orѐng sѐ nangghâ’â ojhung taâ’. Ta’ osom. Orѐng lebbi parcajâ mosѐm katѐmbhâng ojhung.

Torѐ lѐ lekkas marѐ. Pas kѐntarѐ!”

Tatta’ kopѐngnga ma’ tѐngel!”

Dhina laonan bhâi ghâllu.”

Arèya bânnѐ marghâna sakejjhâ’. Mon taâ’ aѐng manossana matѐ.”

SapaSapa?

Ka morlao’. Obbhâr lajhu!”

Ella dhina engko’ sѐ nganowa.” Ngoca’ Nom Pardi los-alos.

Ma’ marѐngѐs ngèḍingaghi. Katon cora’ atokara rѐng-orѐng rèya. âri jhâu, Nom Totok molѐ. Motorra mangkat sѐ abârna celleng.

Lem-malem, âtengnga ngajhi. Emma’ ѐntar ka tang kamar. Ngabâlâ apa sѐ ѐjhelling engko’ neng romana Mu’i. Engko’ ngoca’ orѐng tanѐ bânnya’ aghighir polana aѐng ta’ aghili. Nyompet, ta’ kalowar âri sombher. Tanѐna bânnya’ matѐ. Sapѐ nangghâlâ dhâddhi sengka sѐ ajhâlâna polana pelka’. Gherrunganna rѐng tanѐ kerrѐng. Emma’ ghun aonggu’.

Lagghuna, emma’ mangkat polѐ ka kalakowanna. Aberri’ bânnya’ pѐssѐ ka engko’. Ètarѐma. Engko’ mangkat ka sakola bhâreng Mu’i. Mowana Mu’i katon rѐng sossa. Mellas cѐ’ mellassa.

Kakѐ arapa ma’ cora’ bâdâ panapan.”

Tang eppa’ atokara ka morlao’. Engko’ tao sapa rѐng-orѐng sѐ neng dissa. Bânnya’ bâjingnga. Bâjing tana. Mon ghun rѐng ka sapolo dâri rѐng tanѐ ѐkakan bi’ bâjing jiya.”

”Pojhur bâdâ Nom Pardi sѐ maѐnga’.” Cacana polѐ.

Engko’ paâ tao jhâ’ dhisa inna’ korang aѐng. Ojhân la abit ta’ âteng. Ghân reneng bhâi orѐng senneng maskѐ ta’ ghellem ojhân. ârina cѐ’ abiddhâ sѐ nantos ojhân toron.

Nom Pardi bââ neng bâbâna kan perrѐng. Engko’ ngatѐla’ âri jhâu. Mu’i paâ ajhelling. Cѐthak panas marghâna mataarѐ. Samolѐna sakola engko’ bi’ Mu’i ngaop neng kobhung pѐngghir sabâ. Bââ rѐng âteng âri lao’. Nom Pardi asalaman. Engko’ cora’ kennal ka orѐng sѐ ngangghuy kocca. Bhener. Jiyâ Nom Totok sѐ terro ka tang emma’. Ano apa orѐng jiyâ tatemmo bi’ Nom Pardi?

Semma’ѐ, Har.”

Kakѐ bhâi sѐ neng issa. Dhina engko’ nantosa inna’. Engko’ loppa’an polana.”

Mu’i masemma’. Kopѐngnga mekkar neng buina kan perrѐng. Ngѐingaghi oca’en rѐng kauwâ. Marѐ ngѐingaghi sampѐ’ Nom Totok molѐ. Mu’i abâli polѐ ka kobhung.

Nom Pardi narѐma pessѐ bânnya’. Ella engko’ nyangka Nom Pardi akanca bi’ jing-bâjing sѐ bââ neng guâng mѐnnya’,koto’en.

Guâng mѐnnya’ â’râmma?”

Abbâ... rѐng sѐ akocca jiyâ ani’ guâng neng morlao’. Bâri’ rѐng-orѐng acaca jiyâ.”

Ta’ nyangka. Engko’ ta’ nyangka jhâ’ tang emma’ akanca’an kiya bi’ Nom Totok sѐ maancor nasѐbbhâ rѐng tanѐ. Tanѐna orѐng bânnya’ matѐ marghâna mѐnnya’en ngalowa neng tanѐna rѐng tanѐ. Ta’ manglo, Nom Pardi bânnya’ mellѐ tana moḍâ neng morlao’ jiyâ. Dhâddhi polana jiyâ.

Mu’i ngabâlâ ka eppa’en jhâ’ Nom Pardi ani’ nѐyat nolongenna bâjing tana. Eppa’en Mu’i ngejjhit. Ta’ tarѐma. Langsong makompol rѐng tanѐ polѐ. Lebbi bânnya’ âri sѐ aâ’.

â rѐng âlem sѐ nolongѐ bâjing tana rowa. Maju kѐntarѐ.”

Ѐtatta’a immana?”

Obbhâr!”

Nom Pardi la tao jhâ’ rѐng tanѐ ta’ kadhibi’ân. Nom Pardi alonca’ ngala’ honḍâna. Ѐntar ka morlao’. Ngѐbâ tas rajâ.

Eppa’en Mu’i bi’ rѐng tanѐ sѐ laѐn la mangkat kèya. Ѐntar ka morlao’. Engko’ bi’ Mu’i noro’ buntѐ’. Neng jhâlân engko’ tatemmo bi’ emma’. Emma’ najhâ’ tang tanang. Soro molѐ. Ta’ osa ro’-noro’, koca’en.

Engko’ terro nyongngo’a bânnѐ atokara. Polana emma’ semma’ ka Nom Totok. Engko’ ta’ enâ’ mon rѐng lakѐ’ sѐ bhâkal dhâddhiya tang eppa’ jiyâ bâjingnga tana. Nyossaѐ rѐng-orѐng tanѐ.”

Kakѐ ma’ bângal ka emma’ satѐya? Sapa sѐ rѐmbi’ kakѐ? Ngala’ ka bhuppa’en kakѐ yâ. Lakar la ta’ pѐntos dhâddhi ana’. Soro sakola pabhener bânnѐ ro’-noro’ buntѐ’ jiyâ. Jiyâ urusanna rѐng towa! Ngartѐ kakѐ cong?

Tang tanang pagghun ѐtajhâ’. Tang cѐthak ѐkarobung lala’. Lala’ maso’ sampѐ’ ghân ââ. Ta’ kowat engko’ ngѐingaghi cacana emma’ sѐ ngangghep engko’ ta’ pѐntos dhâddhi ana’. Tang eppa’ lakar sala. Aburu bâkto emma’ bhuto bhântowan. Tang emma’ sakѐ’ sara. Polana ta’ bisa ani’ ana’ polѐ eppa’ ta’ enâ’ ka emma’. Dhing emma’ la bârâs, tang eppa’ taâ’ omor neng Malaysia. Nya Mideh sѐ makabhâr.

Engko’ âpâ’ ka roma bi’ emma’. Ta’ tao apa sѐ bhâkal ѐkalako bi’ eppa’en Mu’i bi’ rѐng tanѐ sѐ laѐn. Emma’ ngabâlâ jhâ’ Nom Totok bi’ bâjingnga la paḍâ onga’. Bânnya’ sѐ negghu’ arѐ’ bân toi’. Emma’ nyoro engko’ salѐn kalambhi bi’ soro makompol kalambhi. Emma’ ngakona ka engko’ terro ngallѐya kennengngan. Yâ engko’ noro’ pato. Kѐng terro ta’ ѐghighirâ polѐ.

Dhuliyân asalѐn. Sengka neng inna’. Tako’ bânnya’ bhânta ta’ bhener.”

Eppa’en Mu’i ѐkabhâr matѐ. Cѐthagghâ tolghes. Bânnya’ ârâ sѐ ngalocor neng tanѐyan guâng mѐnnya’. Neng arѐ Jumat, plisi âteng ka roma anyarra tang emma’. Engko’ ka âlem nyarѐ emma’. Emma’ taâ’. Aburu lѐbât bui. Engko’ ghimeng neng lowar. Plisi pagghun ântos. Engko’ ngoca’ emma’ taâ’. Pagghun ta’ ngallѐ. Engko’ ngoca’ bââ apa. Coma maghi sorat ka engko’. Ѐssѐna, tang emma’ sala polana abhânto bâjing tana maessaaghi tana sѐ ѐbelli. Kalѐbunna paâ ѐpѐghâ’. Karѐ tang emma’ sѐ pagghun ѐsarѐ bi’ orѐng. Plisi jiyâ mèghâ’ engko’.


Engko’ ta’ nyangka tang emma’ dhâddhi sѐnga’ jiyâ. Sapa taowa. Guâng mѐnnya’ sѐ jhâlân sampѐ’ satѐya jiyâ ta’ ollѐ ѐdhi âri attas. Koca’en plisi perusahaannya ilegal. Bââ kapatѐyan sѐnga’ rèya ghi’ bhuru ngoca’? Ri’-bâri’en kemma ma’ cora’ ѐghem? Tang emma’ sѐ ѐyѐller. Attasan jiyâ ghun sѐ nyaman. Sem-mѐsem palѐng. Ghun nyoro mèghâ’ orѐng sѐ la paḍḍhâng salana. Tana tanѐ pagghun matѐ. Ta’ kѐra bisa ѐpadhâddhi tanѐ polѐ. Aѐng pagghun ta’ jhâlân. Mѐnnya’ ngalowa neng ghir-pѐngghirrâ. Nantos sataon utaon. Guâng jiyâ pagghun ѐbukka’ polѐ.



*)Zainal A. Hanafi. Lahir di Pamekasan. Sekarang bergiat di Sivitas Kotheka dan Pena Aksara. Buku perdananya Èsarèpo Bèncong (2017).
*Carpan ini tayang di Radar Madura 29 Desember 2019.

Post a Comment

0 Comments