Sunday, 4 February 2018

Kettang Pote

Kera Putih

“MON ngala’a lakèna orèng jhâ’ ngala’ neng budina engko’. Mon bângal pas kala’ neng adâ’en matana engko’!. Ta’ jhelling matana kakè, jhâ’ Royan jiyâ tang lakè!”. Markoya temmo ènga’ ka cacana Mona sè ngamok neng jhâlân.

Markoya rèya orèng sè marè èghi-naghi lakèna. Markoya terrona, neng bhân malemma rèya lakèna ngellonè malolo. Nyatana, Markoya ghun ollè pokolan sè ta’ bisa ècarèta’aghi ka orèng. Polana Markoya ajâgâ ‘aib lakèna, lakèna rèya Kèyaè rajâ sè bânnya’ èpartajâi bânnya’ orèng neng dhisa Tanjung. Rè-saarèna, lakèna Markoya ghun sibo’ acarama neng ghâr-langghâr.

“Bi acora’ pon cè’ abiddhâ bhâdhânna gulâ èdhina cèllep sareng sampèyan.” Markoya nyalèkè’ ka seddi’en lakèna sè la abid ta’ aberri’.

“Ambu ra Mar! Engko’ so-lesso, pas mènta’a kellon malolo. Pola ta’ tobuk kakè sè ngellon lakèna kakè sè kona. Engko’ madhâddhi kakè ghâbây tang binè rèya, polana neng tang roma tadâ’ sè ghâbâyâ ro-soro. Masa’ rèng lakè’ soro nyapowan bi’ ra-ngora pèrèng!”

“Tapè bulâ araka dhika ta’ toman èkapolong tèdung. Bulâ terro akadhiya rèng lakè binè laènna Biii!”. Ta’ tao arapa sowarana Markoya rèya jân matègghi. La-ngala monyèna ghludhuk neng mosèm nambhârâ’.

Kèyaè Sukri tacengnga’ ka Markoya, polana alabân ka dhibi’en. Sajjhekghâ odi’ bi’ Markoya, Markoya ta’ toman labânan. Perna acaka, kèn ta’ sampè’ addu colo’. Bâdâna Markoya ghun pasra dâ’ kabâdâ’enna.

Kalagghu’enna, bâkto Markoya jhâgâ tèdung. Teppa’ neng pèngghir bhântalla, temmo bâdâ sorat pèsa dâri salakè’en. Markoya ta’ bisa pa-apa. Tako’ ollè pokolan polè dâri salakè’en sè ta’ toman arekkep bhâdhânna. Kèyaè moseng patè’ ji! Ghun colo’ râjâ. Karo malaè orèng pènter. Atèna Markoya akarettek sambi molè ka romana rèng towana.

Ahèrra Markoya arabât kolè’en. Abâli polè ka asalla, Markoya sè lambâ’ perna adhân-dhân ghi’ parabânna. Kolè’ sè beddheng neng mowana dhâddhi potè polè. Markoya ghun kellar mellè beddhâ’ mowa, ta’ kellar mellè beddhâ’ sè èyangghuy neng bhâdânna. Ta’ kellar polana lakona ghun ngambâ’ân rèng majâng. Dhâddhi karo mowana sè potè, sènga’ kettang potè sè bâdâ neng Nèpa.

Bhâdhânna èbhungkos kalambi lengngen lanjhâng, seddeng bâbâna ngangghuy sampèr sampè’ neng bâbâna bettès. Dhâddhi ta’ katara jhâ’ bhâdhânna Markoya celleng maskè ta’ celleng sara. Nong-ghunongan sè bâdâ neng dâdâna èrabât cè’ tè-ngatèna, sampè’ ta’ katara jhâ’ marè alakè duw kalè, sajân tannyeng.

Neng rè-saarèna Markoya ngambâ’ rèng majâng, dhâddhi ro-serrona napso. Bilâ mon bâdâ Markoya, pandhigâ la salang rebbu’ sè maghiyâ jhuko’en. Sajân mon ajhelling ghunong sè èbhungkos kalambi kaos, ngarambâng neng aèng tasè’. Matana pandhigâ aobâ dhâddhi matana pok-kopok. Mancella’.

“Dâmma’a lè’ Mar?”. Royan anyegghât Markoya sè ajhâlân neng pèngghir èmbong sambi anegghu’ tanangnga.

“Engko’ èntara ka pasar ka’ Roy. Mellèya bhâbâng”

“Maju mon èyaterra lè’ Mar?”

“Enjâ’ ka’. sakalangkong”. Markoya langsong ngerpas tanangnga Royan sè cè’ ghâtella ka Markoya maskè andi’ binè.

Royan èkennal bâjing sè ka tako’è rèng-orèng neng Tanjung. Orèngnga kènè’ akolè’ potè, sajân ètambâ gânteng. Ta’ manglo andi’ binè artis Tanjung sè perna èyonjhâng orkes li-bâli. Tapè pola Royan la bhusen ka sabinè’en, sè bhâdhânna kala sèmok bi’ bhâdhânna Markoya.

Dâpa’ ka pasar. Markoya bânnya’ èjhelling orèng. Bâdâ sè sampè’ labu, tabhentor bi’ orèng laènna polana hoso’ sè ajhelling Markoya. Markoya ngangghep jiyâ biyasa. Dhâddhi ta’ ghârâssa sala sakalè.

Dâpa’ ka romana, temmo bâdâ tamoy sè koca’en emma’en abit adântos. Kadâtenganna tamoy jiyâ nèyat amènta’a Markoya dhâddhi binèna. Markoya langsong ta’ narèma lamaran jiyâ. Ngakona, polana la jherrâ ka bhâdhânna dhibi’ sè alakè polana ta’ toman eddhep. Lakè sè nomer sèttong la polana ta’ senneng mon alu’-ghellu’ matè’è dhâmar, pas sajân sè nomer duwwâ’ maskè bâlânjhâ maso’ terros, kèn ta’ toman ollè bhungana dhohir batin.

Jherrâna Markoya alakè, rè-saarèna ghun èpatobuk arabât bhâdhânna. Bilâ ollè pèssè dâri hasèl ngambâ’en. Markoya langsong amellè beddhâ’ sè arghâ atosan èbu. Mowa sè èrabât konèng, satèya dhâddhi potè cè’ potèna. Sajân mon èbhungkos kodung celleng. Mowana sajân mapaddhâng. Langalaè bulân sè bhurâ neng bâkto tèra’an.

“Nya Mar. Maju marèna isa’ ajhâlân ka Mekkasan. Nyongngo’ orkès?”. Ngoca’ Rendi, na’-kana’ sè ghi’ asakola.

“Enjâ’ la cong. Engko’ neng roma bhâi. Nyongngo tèvè.”

Kalagghu’en polè, Rendi rèya èntar ka romana Markoya. Rendi ngajhâk kancana sè laèn. Parlo ta’ asakola, polana terro temmowa bi’ mowana Markoya sè jân abit jân raddhin. Ahèrra neng dhisana, Markoya èbâng-tabâng bi’ na’-kana’ sakola. Bâdâ kèya sè tagher mèlè ambu asakola. Alasanna ghun terro alamara Markoya. Bâdâ ngara rèng ka pètto’ sè terro alamara Markoya dâlem sabulân. Tapè tadâ’ sè ètarèma’a. Percoma rèng lakè’ dâteng ka roma mènta’a engko’. Engko’ la jherrâ sè alakèa polè. Jhâ’ ghun karo nebbhâs napso. Bisa maèn bi’-dhibi’ neng dâlem roma. Ngoca’ Markoya dâlem atèna sè cèllebbhâ la-ngalaè angèn nambhârâ’

“Mar...Mar...Mar... Kalowar kakè Mar!”

“Maaaar!”

Sowara rèng-orèng temmo acerrèng neng kopèngnga Markoya sè tabukka’ lèbâr. Bâkto jiyâ mata arè bâdâ neng attas cètakghâ. Rèng-orèng ta’ ngaop sakalè ka bâbâna ghentèng sè naong. Bhâdhânna èghi-naghi èsèram arè li-bâli. Polana kopèngnga ghâtel sè ngèdingaghi pacerrènganna rèng-orèng, ahèrra Markoya mokka’ labâng sè molaè ghellâ’ èkonci.

“Korang ajhâr kakè Mar! Tang ana’ ghâlâ ambu asakola ra-gara kakè.”

“Caca apa kakè Su?”

“Iya bhendher jiyâ. Tang ana’ kèya”. Ngoca’ Mad Rokab sambi majhâlân mata ka dâdâna Markoya.

“Bâdâ apa rèya ma’ nyalaè engko’ kabbhi! Engko’ ta’ nyoro ana’en kakè rèya soro ambu. Pas ro-moro manglo ka engko’”. Ngoca’ Markoya tegghes, sambi mateppa’ sampèr sè para’ ngalosodhâ.

Pas temmo Royan nyandher  abela Markoya neng adâ’en rèng-orèng. Rèng-orèng èsoro molè kabbhi. “Ta’ langkong palèman sadhâjâna. Markoya ta’ sala. Sè sala ka’dissa, potrana sampèyan pa’.. bo’.. Torè pangartè.” Akebbi’ Royan sambi ma ka attas alès ka Markoya.

Rèng-orèng molè kabbhi. Tako’ polana Royan bâjing. Karè Royan sè pagghun bâdâ neng adâ’en romana Markoya. Markoya la ngoca’ ka Royan soro jhâ’ ma’-semma’ ka dhibi’en. Binèna tako’ ngamok polè sènga’ sabbhânna. Ta’ mon ngamok neng romana rowa pèndhâ’ ta’ todus ka rèng-orèng. Jhâ’ rèng bi’ Mona, binèna Royan. Markoya èghi-ghiri neng è lân-jhâlân sè bânnya’ orèng apo’-tompo’ ajhuwâlân jhuko’.

“Embu’ dâmma lè’ Mar?”

“Jhâlânan ka’. Ka sampang palèngan”

Royan ghun aonggu’. Pas temmo lè-tolèyan ka lao’ dâjâ. Ghârâssa tadâ’ orèng, Royan pas langsong najhâ’ tanangnga Markoya ka dâlem romana. Markoya sè atowadhâ, polana tako’ rèng-orèng dâtengngan polè. Dhâddhi Markoya diyyem. Colo’en arassa èjhâi’ kabbhi.

Markoya nyoba’ alabân ka Royan sè tèngkana korang ajhâr. Ta’ bisa. Tanangnga Royan lebbi kowat sè merghem tanangnga. Kodung sè èyangghuy Markoya èbukka’ paksa bi’ Royan. Tanangnga la ta’ merghem polè. Ahèrra Markoya nyoba’ mokolè Royan ngangghuy tanang lemmessa. Royan anangkès.

“Mara ka’ Roy jhâ’ dâyyâ. Engko’ tako’ ka’. Engko’ tako’”

“Tako’ sapa lè’ Mar. Engko’ bisa maèlang. Dâ’ ghunana engko’ dhâddhi bâjing rajâ molaè lambâ’”

Ahèrra kalambi lengngen lanjâng sè èyangghuy Markoya èbukka’. Markoya pasra. Bisana ghun narèma parèntana Royan sè matana la mèra biru. Aèssè napso rajâ. Sajân ajhelling bhântal sè bâdâ neng diadâ’en matana. Dâina kalowar pello cè’ bânnya’en.

Marèna kalambi pas terros ka sampèrra sè èbokka’ bi’ Markoya. Royan molè ghellâ’ la aghalunyo’ copa cè’ bânnya’en. Sambi mokka’ kalambi bi’ sarongnga. Sampèr la marè ngalosot, pas Royan temmo atowwat dâri dâlem sambi acerrèng kalowar. Royan kalowar ngèbâ songko’ cellengnga malolo, sè èghâbây totop mano’ sè molaè ghellâ’ ajhâgâ. Neng lowar Royan acopa li-bâli. Sambi makalowar sowara bâjingnga. Patè’... Dhâddhi Markoya molaè lambâ’ ngangghuy KTP palsu. Ma’ teppa’ ka Bèncong tayyâ. Addoo..... Ngoca’ Royan sambi ngèkkè’ bibirra. Ngèkkè’ napso râjâna sè ta’ dhâddhi.

Mekkasân, 02 Juli 2017



*Zainal A. Hanafi merupakan nama pena dari Zainal Abidin. Pamekasan, 10 Maret 1995. Alamat Jalan Raya Bandaran. Alumni Universitas Madura. Sekarang jualan pentol di depan rumah sambil mengabdi untuk Pamekasan dengan menjalankan budaya literasi bersama Komunitas Sivitas Kothèka.
Email: zainalcao95@gmail.com
*Carpan ini terhimpun dalam Kumpulan Cerpen Berbahasa Madura yang berjudul "Esarepo Bencong" (Halaman Indonesia, 2017).

No comments:

Post a Comment